16.12.2017 - Bilgi Deposu | Sanal Ansiklopedi

Glisemik İndeks nedir? Glisemik Yük Nedir? Bazı Gıdaların Glisemik İndeks ve Yük Değerleri Nelerdir?

Glisemik İndeks nedir? Glisemik Yük Nedir? Bazı Gıdaların Glisemik İndeks ve Yük Değerleri Nelerdir?

Glisemik İndeks nedir? Glisemik Yük Nedir? Bazı Gıdaların Glisemik İndeks ve Yük Değerleri Nelerdir?

Kan Şekerini hızla yükselten besinlerin sıralamasını gösteren ölçü tablosana “Glisemik İndeks” denmektedir.

1981 yılında Kanadalı Dr. Jenkins diyabet hastaları için bir dizi araştırma yaptı. Hangi besinlerde ne kadar karbonhidrat bulunduğunu ve bu karbonhidratlardan gelen şekerin Kandaki artış miktarına göre sıraladı. Ortaya “Glisemik İndeks” tablosu çıktı.

Kimyasal yapılarına göre basit ve kompleks olarak ikiye ayrılan Karbonhidratlar artık, Glisemik İndeks’e göre çok kolay ayırt edilebiliyordu.

Deneysel olarak alınan besinin 50 gram karbonhidrat içeriğini baz alınarak, kan şekerindeki izlemelerde ki değerler glisemik indeksi’ne işleniyor.

İlgili Link:  Kan Şekeri Nedir? Kan Şekeri Neden Düşer?


Glisemik İndeks nasıl belirlenir?

Bir besinin glisemik indeksi nasıl hesaplanır? Şöyle anlatarak daha iyi anlatabiliriz. Mesela 50 gram karbonhidratı 1 Kiloluk bir kavundan alırken, aynı 50 gram karbonhidrat 2 dilim ekmeğe denk geliyor. Kan şekerini en hızlı yükselten besin glikozlu sudur ve en yüksek Glisemik indeks değeri 100’dür. Diğer besinlerde, glikozlu suya göre hesaplanarak sıralanır.

Bundan sonra ise Karbonhidratları 4 grupta Glisemik İndeks’e göre ayırabiliriz.

  1. 0 ile 55 değeri arasındaki besinler Düşük Glisemik İndeksli,
  2. 56 ile 69 değeri arasındaki besinler Orta Glisemik İndeksli,
  3. 70 ile 100 değeri arasındaki besinler Yüksek Glisemik İndeksli,
  4. Hesaplanması mümkün olmayan Glisemik İndeksli olmayanlar.

4. seçenekte 50 gram Karbonhidratı karşılaştırılacak gıdadan İnsanın bitiremeyeceği miktardan oluşmuştur. Yani 50 gram Karbonhidrat içeren bir brokoli için 2,5 kilo yenmesi gerekmekte. Bu yüzden bu miktarları tüketmek mümkün olmadığı için böyle gıdaların değerleri yoktur.


Glisemik İndeksin etkilendiği durumlar nelerdir?

Gıdalardaki glisemik indeksini etkileyen 3 farklı durum vardır. 

  1. Karbonhidratlı gıdaların yanında protein ve yağda sindirime katılıyorsa Glisemik İndeks değeri düşüyor. Ekmek ile Peynir yemek gibi.
  2. Çok pişirilme, az pişirilmeye göre glisemik indeksi yükseltir.
  3. Gıdaların ezilmesi ve un haline getirilerek tüketilmesi sindirimi kolaylaştırdığı için glisemik indeksi yükseltir.

Glisemik Yük Nedir? Glisemik Yük Neden Oluşturuldu?

Gıdalardaki 50 gram Karbonhidrat değerini karşılaştırmada yaşanan zorluklar sonrası, 1997’de Harvard Üniversitesi’ndeki bilim adamları,  “Glisemik Yük” adında yeni bir karbonhidrat tablosu çıkarttı.

Glisemik yük, porsiyondaki karbonhidrat değerlerini ele alarak, glisemik indeksi ile işlem sonucu ortaya çıkmaktadır. Örnek olarak Beyaz ekmeğin Glisemik yük değeri neden düşük? Çünkü hesaplanırken sadece porsiyon yani 2 dilim olarak hesaplanmıştır.

Glisemik yükü yüksek olan değer kan şekerini yükseltir.

İşte size bazı gıdaların Glisemik İndeks ve Glisemik Yük değerleri;

Glisemik İndeksGlisemik Yük

Meyveler

Elma386
Muz5212
Portakal425
Şeftali425
Armut384
Üzüm468
Kivi536
Çilek401
Karpuz724
Greyfurt253
Kavun654
Kiraz223
Ananas587
Portakal suyu5013
Elma suyu4413

Sebzeler

Pancar645
Havuç473
Bezelye484
Patates8714
Bal kabağı753
Mısır549
Tatlı patates6117

Ekmekler

Beyaz Türk ekmeği8715
Tam tahıllı ekmek719
Çavdar ekmeği588
Pumpernickel çavdar ekmeği415

Süt ve Süt Ürünleri

Süt (tam yağlı)273
Süt (yağsız)324
Yoğurt363
Soya sütü448

Kahvaltılıklar

Yulaf ezmesi5515
Müsli (Alpen)5510
Cornflakes8121
Cheerios7415

Reçel ve bal

Bal5510
Çilek reçeli5110

Kuruyemişler

Yer fıstığı141
Kaju223
Patlamış mısır728

Kuru meyveler

Kuru kayısı319
Kuru üzüm6428
Kuru incir6116
Kuru hurma10342

Tahıllar

Pirinç8737
Esmer pirinç5518
Basmati pirinç5822
Aşurelik buğday2511
Bulgur4812
Kuskus6523
Karabuğday5416

Kuru baklagiller

Nohut288
Mercimek305
Kırmızı mercimek265
Kuru fasülye299
Barbunya3910
Maş fasülyesi315
Meksika fasülyesi287

Dikkat ettiyseniz Pirinç ve Ekmek değerleri ne kadar yüksek! Ülkemizde de en çok tüketilen gıdalardan birkaçı.


Glisemik İndeksi ve Glisemik Yük olmayan bazı gıdalar

  • Sebzeler: Brokoli, Kabak, Karnıbahar, Marul, Salatalık, Fasülye, Domates, Soğan, Ispanak, Patlıcan, Maydanoz, Dereotu, Kuşkonmaz
  • Meyveler: Avokado, Limon
  • Hayvansal Gıdalar: Yumurta, Peynir türleri, Kırmızı et, Tavuk eti, Hindi eti, Balık eti, Somon balığı, Deniz mahsülleri (karides, kalamar gibi)
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 12 YORUM
  1. Esra Odabaşı dedi ki:

    Karbonhidratları neden eritemediğimiz hakkında devamlı bir soru aklımdaydı. Demek sebeb Glisemik İndeks değerlerindenmiş. Çok mantıklı ve bilimsel sonuç.
    harikasın gelgez. Takipteyiz 🙂

BİR YORUM YAZ