DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 16°C
Az Bulutlu

Dünyaya ilk su nasıl geldi? Dünya sudan mı oluştu?

Dünyaya ilk su nasıl geldi? Dünya sudan mı oluştu?

Su, hayatın kaynağı, dünyanın 4’de 3’ü hatta insanın da aynı oranlarda olduğu biliniyor. Bu yazımızda son zamanlarda yapılan bir araştırmada Dünyaya ilk su nasıl geldi? Dünyanın oluşumu ve Enstatit kondrit göktaşları arasındaki bağlantı nedir? Dünya sudan mı oluştu? işte son bilimsel araştırmalar


Dünyaya ilk su nasıl geldi? Dünya sudan mı oluştu?

Dünya dışı yaşam için öncellikle o gezegende su var mı diye bakıyoruz ve sonrasında incelemeler derinleştiriliyor. Su bu kadar değerliyken neden  bir o kadar da değersiz görülüyor? Dünya küresel ısınma ile su kaynaklarını giderek tüketirken, suyun dünyaya nasıl geldiğini merak ediyor musunuz?

Dünya yüzeyinin %70’i okyanuslardan oluşuyor, ancak ilk suyun tam olarak nereden geldiğine dair pek bir şey bilmiyoruz.

Dünya’da kurak bir yer bulabilmek için bir hayli yol tepmeniz gerekiyor. Kaldı ki Güney Amerika’daki Atacama Platosu gibi bu tip kuru çöller bile ortalama olarak en az birkaç milimetre yıllık yağış alıyor. Yine de ortalamanın ne olduğunu henüz bilmediğimiz yerler var, çünkü oralara yıllardır yağmur yağmıyor. Şunu da bilmek gerekiyor ki eğer kullanışlı bir kütle spektrometresini bu tip çöllerde bir gezintiye çıkarırsanız, en azından birkaç atmosferik su molekülünü tespit etme olasılığınız var.

Nereye giderseniz gidin su var. Başka yerlere giderseniz de Dünya’nın su dolu bir gezegen olmadığını hayal etmek oldukça zorlaşıyor. Şu bildiğiniz hikâye: Dünya yüzeyinin %70’inden fazlası okyanuslarla kaplı ve yüzey suyunun kabaca % 97’si bu okyanuslarda ve geriye kalanı ise tatlı su.

Dahası gezegen üzerinde ortalama olarak yılda yaklaşık 100 santimetrelik yağış gerçekleşiyor, ancak bu, yaklaşık 5,1×1018 santimetrekarelik bir toplam yüzey alanına karşılık geliyor. Başka bir deyişle, Dünya’da her yıl yaklaşık 510 trilyon metrik ton suyun buharlaştığını ve ardından yeniden çöktüğünü hesaplayabiliyoruz.

Fakat asıl mesele şu, tüm bu suyun ilk başta nereden geldiğini gerçekten bilmiyoruz. Uzun bir süredir, Dünya gibi kayalık bir gezegenin oluşumuna ilişkin kanımız, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce iç Güneş Sistemindeki nispeten kuru maddeden şiddetli, sıcak bir geçişi içeriyordu.

Su, kuyrukluyıldızların donmuş dış Güneş Sistemi veya kayalık ama yine de uçucu yönden zengin meteoritik “infall” yoluyla sonradan ortaya çıkmış da olabilirdi. Ancak bu seçeneklerin, çeşitli nedenlerle tamamen haklı çıkarılmasının zor olduğu kanıtlandı. Örneğin kuyruklu yıldızlar, çoğu zaman (ancak her zaman değil) Dünya’daki suyla gördüklerimizle eşleşmeyen ve olası katkılarını sınırlayan döteryum konsantrasyonuna sahiptir.


Enstatit kondrit nedir?

Dünyanın oluşması nasıl oldu sorusu cevabı arayan bilim insanları en son araştırmada en önemli kaynaklardan biride Enstatit kondrit.

Benzer şekilde, su zengini kayalık göktaşı malzemesi sözde karbonlu kondritlerde buradaki suyla izotopik farklılıklara sahip. Aynı zamanda, Dünya’nın tamamını inşa etmek için temsili malzeme türü, enstatit kondrit denilen şeye çok benziyor gibi görünüyor. Enstatit kondrit parçaları halen Güneş Sisteminin içinde ve zaman zaman göktaşları olarak da düşüyor ama Dünya’nın su kaynağına dahil olamayacak kadar kuru oldukları düşünülüyordu.

Ancak bu kanı değişecek gibi. Fransa’da bulunan Lorraine Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını sürdüren Laurette Piani ve ekibi tarafından Science’da yayımlanan son çalışmada, 13 enstatit kondrit göktaşı örneğinin bileşim analizi, beklenenden çok daha yüksek bir hidrojen içeriğini ortaya koyuyor. Bu göktaşlarında bulunan hidrojenin miktarını suyun varlığı olarak kabul eden bilim insanları, kayaların ağırlıkça yüzde 0,08 ila 0,54 oranında su eşdeğeri içerdiği (hidrojen) neticesine vardılar.

Araştırmacılardan Columbia Üniversitesi’nden astrobiyolog Caleb A. Scharf, bu bulgulardan yola çıkarak Dünya’yı oluşturan ilk gezegensel malzeme türünün, okyanuslarımızdaki mevcut su kütlesinin en az üç katı toplam başlangıç su içeriğiyle sonuçlanabileceğini iddia ediyor.

Aynı malzeme, genç gezegenimize atmosferik nitrojenin başlangıç arışımını da sağlayabilirdi. Bu olasılık, görece basitliği açısından son derece çekici: Sulu gezegenimiz, en başından beri kuyruklu yıldızlardan ve diğer dış Güneş Sistemi materyallerinden gelen küçük bir çiseleme dışında karmaşık bir evrime ihtiyaç duymadan, basit bir etkileşimle bu şekilde yaratılmış olabilirdi.

Bu fikir daha fazla bilimsel incelemeye dayansın ya da dayanmasın, sabah içtiğimiz bir bardak su veya aldığımız duş gibi hayatımızın parçası haline gelen en basit şeylerin bile aslında bildiğimiz her şeyin en derin kökenlerine açılan pencereler olduğuna dair güzel bir hatırlatma.



Ayrıca bakınız

ETİKETLER:
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.